Bene-kantoormeubilair

Verena Formanek, Saadiyat Island, Abu Dhabi

Verena Formanek, geboren in Innsbruck, studeerde aan de Universiteit voor Toegepaste Kunst in Wenen, was werkzaam als zelfstandig kunstenaar en is medeoprichter van de Galerie V&V in Wenen (met Veronika Schwarzinger). In 1989 wisselde zij naar het MAK, Wenen, was daar curator voor communicatie, design en tentoonstellingen, verantwoordelijk voor de nieuwe inrichting van de permanente tentoonstellingscollectie met internationale kunstenaars (Donald Judd, Jenny Holzer e.a.), vanaf 1993 plaatsvervangend directeur van Peter Noever. Volgend station van haar carrière was de gerenommeerde kunstcollectie Fondation Beyeler in Basel, Zwitserland (in 1997 opening van het nieuwgebouwde museum van Renzo Piano), waar zij 1996-2004 de plaatsvervangende artistieke leiding voor haar rekening nam. Internationale samenwerking met de wereldwijd belangrijkste musea als MoMA of Guggenheim, New York, Centre Pompidou en Musée Picasso, Paris, Tate Modern, Londen of KHM, Wenen. Daarna ging Verena Formanek naar Zürich en nam zij de leiding over de collecties in het Museum voor Vormgeving (2006-2009) over. Wetenschappelijke, onderzoeks- en doceerwerkzaamheden in Basel, Zürich en Linz. Talloze publicaties, als laatste Every Thing Design (Uitgeverij Hatje Cantz). In voorbereiding: werkdocumentatie van de Zwitserse vormgever Hannes Wettstein (Uitgeverij Lars Müller). Sinds 2010 is Verena Formanek Senior Project Manager voor het nieuw te bouwen Guggenheim Abu Dhabi, geplande opening: 2014, architect: Frank Gehry. Verena Formanek leeft in Zürich, Wenen en Abu Dhabi.


Als men voortdurend op reis is, niet alleen tussen steden, maar zelfs tussen werelddelen: bestaat er dan zoiets als een "hoofdwerkplek" – en als al, waar dan?

Eigenlijk effectief is mijn hoofdwerkplek in het hoofd of heel precies in de computer. Ik ben voortdurend onderweg, maar bijna altijd online. Ergens is dat bijna een manie of een verslaving. Uit designoogpunt gesproken, ben ik meer het flexibele werkplektype. Ik heb mijzelf nu eindelijk afgeleerd 's ochtends wakker te worden met de Black Berry en 's nachts voortdurend te reageren op de mails van mijn Amerikaanse collegae. Dat heeft te maken met het verschil van tijd en op een of andere wijze ook met het tempo, dat tegenwoordig heerst… Heerrrrst is het goede woord daarvoor! Het liefste zou ik mijn kantoor thuis hebben, het is overal - zij het in Wenen, Basel, Zürich, Parijs – mijn retraite en rustpunt. Waar ik ook ben, in principe richt ik het altijd ongeveer hetzelfde in. Heel eenvoudig met veel boeken.

Werkt u op het kantoor graag continu op één en dezelfde plaats of wisselt u liever van "scenerie"?

Ik werk heel geconcentreerd op een plek: dat is de schrijftafel, natuurlijk met de computer op mijn schrijftafel. En dat volgens een strak tijdschema. Ik kom graag vroeger maar ga ook (echt graag) later.
Als ik mij heel erg moet concentreren – al jaren bestaan er amper nog individuele kantoren – ga ik naar een vergaderkamer. Vaak heb ik hier in Abu Dhabi zogeheten conference calls, waar alle deelnemers – uit LA, NY en waar dan ook – ingeschakeld zijn. Dat gebeurt regelmatig en wordt veroorzaakt door de vele verschillende locaties, waarop wij werken. Daar komen nog de videoconferenties bij. Het is mij to dusverre nog helemaal niet opgevallen, dat ik op kantoor toch ook wel behoorlijk van "plaats" verander.

Welke belang hecht u aan uw kantoor? Welke functie geeft u het hoofdzakelijk?

Het is de "andere" ruimte. Ik wil mij op het kantoor concentreren. Ik heb daar een vooropgezet doel. Op privégebied laat ik mij soms gaan en ben ik niet zo gedisciplineerd. Het kantoor moet rustig zijn, licht en boven gelegen. Er moeten veel boeken in passen, en het moet een wireless hebben. Beslist een moderne inrichting, maar niet steeds diezelfde vervelende kantoormeubels. Ik heb flexibele werkplekvlakken nodig. In Zürich had ik tafels van Häberli/Marchand (red.: Alfredo Häberli en Christophe Marchand, designers met studio in Zürich), die waren geniaal. Die kon ik steeds indelen bij het betreffende project. Besprekingen, print-plannen uitspreiden, ordeningen construeren met analoog papiermateriaal etc. Aan de wanden moet ik ook vlakken hebben die veranderd kunnen worden, waar ik mijn doelen opschrijf en als bereikt weer kan wissen.

Wat bevalt u aan kantoren en wat niet?

Ik haat deze aangebouwde besprekingsmodules als tafels. Te kleine en onveranderbare kooien en eigenlijk alle kantoortuinen. Te luidruchtig, te irriterend, teveel geklets… Ik houd van ruimte, licht en een aangename atmosfeer. Maar wie niet?

Denkt u, dat uw kantoor iets over u vertelt?

Ik denk het wel. Het is expressie van creativiteit. Het is altijd erg "sfeervol". Als ik droevig ben of als het kantoor donker is, koop ik een grote bos bloemen. Ik heb ook – om mij echt te outen – een voorliefde door deco. Ik zet vaak veel kleine herinneringen neer, of plak ze ergens op. Iets speciaals, een entreebewijs, een plastic beker, iets, dat mij fascineert door zijn vorm of functie. Maar dat gooi ik ook allemaal weer heel snel weg.

Zijn er plekken of plaatsen, waar u bij voorkeur graag werkt?

Ik heb heel graag gewerkt in de Studio Hannes Wettstein (red.: H. Wettstein, designer in Zürich, overleden in 2008, zijn studio wordt voortgezet). Dat was zo creatief in de ambiance. Overal prototypes en plannen. Ik houd heel erg van archieven/collecties, als in het Museum voor Vormgeving Zürich. Daar kon ik doorheen wandelen en de objecten goed bekijken.
Tegenwoordig vind ik het ook spannend met de techniek: videoconferenties, telefonische conferenties, waar iedereen vanuit een andere locatie is ingeschakeld. In Basel, in de Fondation Beyeler, ben ik vaak heel vroeg gewoon naar het museum gegaan. Als er geen bezoekers waren, was dat bijna meditatief. Ik ben vooral heel graag in restauratiewerkplaatsen of fotoateliers.
In musea heeft men beslist een heel bijzonder soort werkplek. Tegenwoordig in Abu Dhabi bestaat er voor mij niets vergelijkbaars. Ik ga naar het eiland Saadiyat en zie voor mij een heel cultuureiland ontstaan. Er ontstaat iedere dag iets nieuws uit het zand.

Zijn er plaatsen, waar u bij voorkeur graag zou willen werken?

Eigenlijk niet. Ik ben met de plaatsen, waar ik werk, tevreden.

Zijn er plaatsen, waar u moet werken, die u echter liever zou mijden?

Op de luchthaven, in hotelkamers. Dat is niet zo mijn ding.

Bent u liever alleen op uw kantoor of samen met anderen?

Dat verschilt. 'S ochtends vroeg liever alleen en dan graag met de medewerksters. Ik moet echter vaak dusdanig veel communiceren, dat ik 's avonds liever niet meer wil praten. Aan het einde van een dag op kantoor ben ik graag weer alleen, om alles voor te bereiden voor de volgende dag en te recapituleren.

Iets verder boven schreef u het al: het kantoor is voor u een plaats van creativiteit, van de inspiratie.

Zeker. Het is de plaats van de oorsprong.

Zijn er rituelen, die voor u belangrijk zijn tijdens een kantoordag?

Voor mij als Weense uiteraard de koffiebreak (hoewel ik thee drink), het korte gesprek met collegae. Ik ben daarin eerder flexibel, omdat er in mijn beroep veel onverwachte dingen opduiken.
Heel graag ga ik lunchen. Ik eet niet graag alleen. Dat is bijna een ritueel.
Hier in Abu Dhabi heb ik zomers een grappig ritueel. Het is op kantoor zo koud dankzij de airconditioning, dat ik bij 48 graden hitte één keer om het gebouw ga, om weer op te warmen. Dat vindt iedereen hier ontzettend grappig.
Hoewel – een echt ritueel heb ik toch wel, voor een moeilijk project: Ik ruim op!

Welke veranderingen zou u de meest ingrijpende noemen van uw gehele "kantoor-bestaan"?

De overgang van het individuele kantoor naar de kantoortuin naar het techniekkantoor. Zo gezegd het kantoor op de monitor. Collegae met tijdverschil in LA, NY en Parijs op dezelfde tijd in een kantoor (te zien), maar fysiek heel ver weg.

Wilt u ons "wow!"-belevenis verraden, die u in / met een kantoor had?

Ernst Beyelers (red.: galeriehouder, kunstverzamelaar, oprichter van de Fondation Beyeler, in 2010 overleden) kantoor in Basel in de Bäumleingasse, waar de galerie is. Klein, met een houtkachel en vol met kunstwerken van de meest ongelooflijke kwaliteit. Dan stond er een Van Gogh op de ezel, dan weer een Matisse en dan een Mondriaan. Ik kan het niet eens bij elkaar optellen, hoeveel wows ik daar wel niet had. Peter Noevers kantoor in het MAK was ook speciaal, heel eigenzinnig, maar spannend creatief. Ik ben er wel vaak door bang geworden met deze heel lange tafel.

Het belangrijkste voorwerp op het kantoor?

De laptop.

Wat is het meest belangrijke voorwerp in uw kantoor?

De laptop of de theekop? Ik weet het niet.

Wat is het meest persoonlijke voorwerp in uw kantoor?

Het boek, dat ik net lees. Of het kleine beeldje uit Vietnam, van parels, dat als een goede geest voor mij staat en waar een kleine bel is ingebouwd.

Uw belangrijkst tool voor het werk?

De laptop.

Uw liefste bezigheid in het kader van het werk?

Nadenken en thee drinken.

Uw grootste wens aan een kantoor?

Licht, zonnig, vriendelijk, communicatief, gemakkelijk te bereiken, grote ruimtes, flexibel, niet te steriel, goed design, sterke boekenkast, lades, waarin ik alles kan bewaren waardoor het kantoor er altijd leeg en netjes uitziet.

Uw kantoor in Abu Dhabi komt in de buurt?

Helemaal, vanuit sommige ramen zelfs met uitzicht op zee.

Hoeveel uur brengt u op kantoor door?

Ongeveer 10 uur per dag.

Hartelijk dank voor het interview.

De rien...