Invitation to an ongoing journey
„Idea Generation. Hoe raken research, design en industrie elkaar in de productontwikkeling?“ Dit werd gevraagd tijdens de expert-talk in de Bene showroom in Wenen, die plaats vond in het kader van de Vienna Design Week. Het spanningsveld van creatieve denkprocessen, werktypologieën van moderne kenniswerkers en economische eisen aan producten werd afgebakend door de theoreticus Jeremy Myerson, de designers Luke Pearson en Tom Lloyd, evenals zijdens de industrie Thomas Bene, bestuur Bene AG. Aanleiding was de introductie van PARCS.Als iemand een reis maakt, heeft hij wat te vertellen. En niet weinig ook. De "reis", waaraan Bene zich maanden begon, was met betrekking tot de uitkomst volledig open. "Wij wisten, dat de eisen aan moderne kantoren dramatisch waren veranderd", aldus Thomas Bene, bestuur Bene AG. "Het werk op het kantoor verloopt niet meer rechtlijnig, maar in een netwerk. Het motto van het kenniswerk en haar kenniswerkers representeert een dynamische, uitermate actieve kantoor- en communicatiecultuur die voortdurend in beweging is. De vraag was daarom heel duidelijk: Hoe moeten meubels eruit zien, die een optimale omgeving door deze werkwijze creëren?"
Nieuwe rassen
Om de juiste antwoorden te vinden, steunde Bene een onderzoeksproject van de gerenommeerde Helen Hamlyn Research Centres van het Royal College of Art in London, dat zich bezighoudt met gewoontes, behoeftes en karakteristieken van het nieuwe "ras" de kenniswerker. Intensieve onderzoeken, praktijkobservaties en interviews hebben uiteindelijk vier duidelijke profielen aan het daglicht gebracht. De typische gedragspatronen van modern kantoorwerk zijn zo samengevat:
The ANCHOR – of de schrijftafelsurfer:
De bezigheid van het Anchor concentreert zich in de eerste plaats op zijn persoonlijke werkplek, evenals op zijn directe omgeving. De communicatie verloopt meestal eendimensionaal in zijn richting: Hij krijgt informatie ter beschikking gesteld, die hij bewerkt. Klassieke voorbeelden zijn back office-zones met administratieve bezigheden.
The CONNECTOR – of de bemiddelaar:
Hij/zij gebruikt zowel de eigen werkplek als ook de overige kantoorinfrastructuur ongeveer in de verhouding 50:50. De Connector zorgt ervoor, dat de informatiestroom in orde is, haalt informatie binnen en verdeelt deze weer. Zijn actieradius bestrijkt vooral de eigen onderneming. Hij is degene, die de communicatieve basisfunctie meestal face-to-face stromend houdt en zodoende – als echte insider – aan een klassieke levensader van de onderneming zit.
The GATHERER – of de verzamelaar:
Zij bewegen zich op het grotere parket, gebruiken het gehele kantoor, maar zijn veelal ook buiten onderweg. Zij zijn belangrijke knooppunten voor kennis. Hun werkplek is als een landingsbaan voor talloze inputs en gelijktijdig een plaats voor retraite, waaraan zij verwerken, wat zij op hun weg meegebracht hebben.
The NAVIGATOR – de navigator:
Hij gebruikt de eigen werkplek amper of heeft vaak geen eigen werkplek meer. Regionaal evenals globaal vaak onderweg, komt hij in het kantoor, om informatie uit te wisselen en meetings bij te wonen. Het leven van de navigator bestaat vooral uit communicatie.
Tussen communicatie en concentratie
Overeenkomstig veelzijdig, communicatiegericht en flexibel moet dus ook de omgeving zijn, waarin deze working people bewegen. Desondanks staan voor Jeremy Myerson, directeur van de Helen Hamlyn Centres, twee inzichten boven alle andere: "Natuurlijk gaat het op het kantoor altijd om communicatie. Echter, het gaat gelijktijdig ook altijd om concentratie! Want los van met wie en waar ik samen zit – er moet overal concentratie op de gestelde opgave en de eigenlijke productieve bezigheid mogelijk zijn; alleen of met anderen, gepland of spontaan."
"En het tweede fundamentele inzicht is, dat wij het doel nog lang niet hebben bereikt", aldus Myerson. "This is an ongoing journey!"
Productief zijn, ook als men niet op de werkplek zit.
"Meereizende" en tegelijk "stuurmannen" op deze ontdekkingstocht naar de "New Working Environments" zijn de designers Luke Pearson en Tom Lloyd uit de UK, die vanaf begin af aan betrokken waren bij het research-proces.
"Ook voor ons was de uitkomst van het designproces volledig open", aldus Tom Lloyd in de door Lilli Hollein gemodereerde discussie. "Opmerkelijk was bovendien, dat wij van onze opdrachtgever Bene een zeer royaal tijdsbestek ter beschikking hadden, zodat wij ons uitgebreid met de resultaten van de analyse uiteen konden zetten en veel energie konden investeren in de optimale vormgeving."
"Een van de belangrijkste inputs voor ons was, dat kantoorwerk zich steeds meer losmaakt van de originele ‚werkplek`", benadrukt Tom Lloyd. "Iemand, die tegenwoordig niet aan zijn bureau zit, maar in een willekeurige zone van het kantoor, bijv. samen met anderen, kan op dezelfde wijze waarden en resultaten voor de onderneming genereren. Daarom moeten precies zulke zones worden gecreëerd, die ingaan op de verschillende gesprek- en communicatiesituaties."
PARCS
Zo werden voor PearsonLloyd dan ook historische en antropologische "plaatsen van de communicatie" tot voorbeelden en inspiratiebronnen in hun designproces. Voor PARCS grijpen de ontwerpers terug op duidelijk archetypische vormen, die in verbinding worden gezet met de eisen aan een moderne werkwijze.
De collectie van veelzijdig combineerbare meubels en elementen die zo tot stand is gekomen, die naar behoefte geconfigureerd en in relatie geplaatst en veranderd kan worden, biedt een verrassend grote hoeveelheid aan individuele werklandschappen voor de meest uiteenlopende situaties. Iedere setting voldoet in zijn specifieke vorm aan een bepaalde eis – en ondersteunt zo communicatie en concentratie, interactie en retraite.
"Het is belangrijk, dat PARCS niet wordt gezien als een vastgelegd product, maar als een culturele bemiddelaar of katalysator", aldus Luke Pearson. "PARCS zal zich verder ontwikkelen en veranderen, zodra de technologieën veranderen."
Brigitte Schedl-Richter
